Türkiye'de Yaşayan Yabancıların Bilmesi Gereken Herşey

SIKÇA SORULAN SORULAR       

YABANCILAR

A. TÜRKİYE’YE GİRİŞ VE VİZE

1. Yabancılar sınır kapılarından hangi belgelerle giriş-çıkış yapabilir?

Yabancılar; sınır kapılarından, en az 60 gün geçerli pasaport veya pasaport yerine geçen bir belgeyle, giriş-çıkış yapabilir.

2. Kapsamlı kontrol işlemi nedir? Ne kadar süreyle ve nerede gerçekleştirilir?

Kapsamlı kontrol işlemi, ülkeye giriş şartlarının detaylı olarak kontrolünü ifade eder. Bu kontrolde temel amaç Türkiye’ye girişlerine izin verilmeyecek kişilerin tespit edilmesidir.

3. Kabul edilemez yolcu kimdir?

Türkiye’ye girişlerine izin verilmeyecek kişilere bu ad verilir.

4. Türkiye’ye girebilmek için vize zorunlu mudur?

Vize muafiyeti hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Türkiye’de 3 aya kadar kalacak yabancıların TC konsolosluklarından amaçlarına uygun vize alarak gelmeleri gerekmektedir.

5. Vize ücretleri ne kadardır?

Vize ücretleri ile ilgili bilgiye Vize Harç Miktarları adresinden ulaşılabilir.

6. Türkiye’ye gelecek yabancı vize başvurusunu nereye yapar?

Ülkelerindeki TC Konsolosluğuna yapılır.

7. Vize başvurusu kaç günde sonuçlandırılır, seyahat tarihinden kaç gün önce vize başvurusu yapılmalıdır?

Doksan gün içinde sonuçlandırılır. Planlanan seyahat tarihinden bir ay önce yapılması gerekir.

8. Vize hangi durumlarda iptal edilir?

Vizeler;

a) Sahteciliğin tespiti,

b) Üzerinde silinti, kazıntı veya tahrifat yapıldığının tespiti,

c) Vize sahibinin Türkiye’ye giriş yasaklısı olması,

ç) Yabancının suç işleyebileceği konusunda güçlü şüphe bulunması,

d) Pasaportun sahte olması veya geçerliliğinin bitmiş olması,

e) Vize veya vize muafiyetinin amaç dışı kullanılması,

halinde iptal edilir.

9. Türkiye’de iken vize veya vize muafiyet süreleri dolan yabancıların, Türkiye’den ayrılmadan vizelerini uzatmaları mümkün mü?

Yabancılar, Türkiye’de doksan günden fazla kalabilmek için İl Göç İdaresi’ne oturum izni başvurusu yapabilir.

10. Özel meşruhatlı (Çalışma İzni) vizeyle gelen yabancılar oturum izni almak zorunda mıdır?

Bunların ayrıca oturum izni almalarına gerek yoktur.

11. Vizenin iptali veya başvurunun reddi halinde itiraz edilebilir mi?

Vize talebi reddedilen ya da vizesi iptal edilen yabancılar itiraz için yargı yoluna başvurmak mümkündür.

12. Erasmus programı ile Türkiye’ye gelmek isteyen yabancı öğrencilerden vize harcı alınır mı?

Vize harcı karşılıklılık ilkesi çerçevesinde uygulanır.

13. İstisnai olarak vize yükümlülüğünden muaf olunan durumlar nelerdir?

a) Mücbir sebeplerle girişler (Hava şartları, kaza ve taşıtlarda meydana gelebilecek teknik sorunlarda)

b) Deniz limanlarından turistik amaçlı vizesiz girişler (Sadece liman şehrini veya çevresindeki illeri turizm amaçlı gezmek amacıyla deniz taşıtlarıyla gelen yabancılara)

14. “Yüz seksen günde doksan gün” uygulamasının amacı nedir?

Amaç, vize süresinde veya vize muafiyetinin sağladığı süre içerisinde farklı bir niyetle kullanılmasının önüne geçmektir.

15. Vize ile kalışlarda “180 günde 90 gün” kuralının istisnaları nelerdir?

a) Geçerli oturum veya çalışma izni sahibi olanlar

b) İzin alarak Türk vatandaşlığından ayrılanlar( mavi kart sahibi kişiler)

c) TC’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı anlaşmalarla oturum izninden muaf tutulanlar (NATO kuvvet unsurları gibi)

ç) Türkiye’de görevli diplomatik misyon mensupları ve uluslararası kuruluşların Türkiye’deki temsilcilikleri mensupları ve ailelerinden Dışişleri Bakanlığınca bildirilenler

e) “Vatansız kişi kimlik belgesi”ne sahip olanlar

f) “Uluslararası koruma başvuru kayıt belgesi” sahibi olanlar

g) “Uluslararası koruma başvuru sahibi kimlik belgesi” sahibi olanlar

ğ) “Uluslararası koruma statüsü sahibi kimlik belgesi” sahibi olanlar

16. “180 günde 90 gün” uygulamasının oturum izinleri başvurularının konsolosluklarca henüz tam anlamıyla alınamaması dolayısıyla geçici bir süre ile esnetilmesi mümkün müdür?

Türkiye’de 180 günde 90 gün kalma süresini tamamlamış yabancılardan sınır kapılarımıza gelmiş olanlardan, ülkemize girişine mani başka bir husus yoksa, giriş tarihinden itibaren oturum izni almasına imkan tanımak üzere, on gün (10) içinde yaşadıkları ildeki Göç Dairesi’ne başvurmayı kabul ettiklerini beyan etmeleri şartıyla girişine izin verilir.

17. “180 günde doksan gün” ülkede kalma süresini doldurmuş olan yabancılar ülkeye girişinden itibaren on gün (10) içerisinde oturum izni başvurusunda bulunmamaları durumunda ne olacaktır?

On gün içerisinde oturum iznine müracaat etmeyenler, giriş tarihinden itibaren oturum izni ihlali yapmış sayılacaklardır.

18. Vize, vize muafiyeti, çalışma izni veya oturum izni süresini on günden fazla aşanlar hakkında herhangi bir cezai işlem uygulanacak mıdır?

Vize, vize muafiyeti, çalışma izni veya oturum izni süresini on günden fazla aşmış olmakla birlikte, hakkında sınır dışı etme kararı alınmadan çıkış yapmak üzere sınır kapılarına kendiliğinden gelen yabancılar hakkında giriş yasağı kararı alınmaktadır ancak bahse konu vize, vize muafiyet süresi, çalışma izni veya oturum izni süresini ihlal etmiş olan yabancılar cezalı harç ödemektedir.

19. E-vize nedir?

Yabancıların www.evisa.gov.tr adresinden gerekli bilgileri girip ve ödemelerini kredi kartı ile yapmak suretiyle aldıkları elektronik vizedir.

20. E-vize ile gelen ancak THY ile seyahat etmeyen yabancılar hakkında nasıl karar verilir?

Vize rejim tablosunda yer alan 49 ülkenin vatandaşlarından, e-vize ile gelen ancak THY ile seyahat etmemiş olanlara, Schengen veya OECD ülkelerinden birinin geçerli vizesine yahut oturum iznine sahip olmaları şartıyla giriş izin verilmektedir.

21. Sınır kapılarında verilen vizenin şartları nelerdir?

a) Minimu altmış gün süreli pasaport

b) Salgın hastalıklardan birini taşımamak,

c) Sağlık sigortasının olması,

ç) Konaklama süresince, yeterli ve düzenli maddi imkâna sahip olmak,

d) Türkiye’ye giriş ve Türkiye’de kalış amacını haklı nedenlere istinat edebilmek,

e) Vize ihlalinden veya önceki oturum izninden doğan cezalarını ödemeyenlere vize ita edilmez.

22. Sınır kapılarında verilen vize uygulaması sona mı erdi?

Nisan 2014 tarihi itibariyle hudut kapılarımızda bandrol/kaşe vize uygulaması sona ermiştir.

23. “Liman Şehri İzin Belgesi” nedir ve kimlere verilir?

Liman şehrini veya çevresindeki illeri turizm amaçlı gezmek için deniz taşıtlarıyla gelen yabancılara verilen, yetmiş iki saati süreli vizedir.

24. Türkiye’ye giriş yasağı kararı kim tarafından alınır?

Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından alınır.

25. Giriş yasağı süresi kaç yıldır?

En fazla beş yıldır.

26. Hakkımda giriş yasağı kararı olup olmadığını nasıl öğrenebilirim?

Konsolosluklar veya sınır kapılarında giriş yasağı kararı olup olmadığı tebliğ edilir.

 

B. İKAMET

27. Kimlerin oturum izni alması gerekir?

Doksan günden daha çok kalacak yabancıların oturum izni alması gerekmektedir.

28. Oturum izninden muaf olan yabancılar kimlerdir?

a) Vize süresi veya vize muafiyeti süresince Türkiye’de yaşayanlar,

b) Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığından ayrılanlar,

c) Uluslararası koruma “Başvuru kayıt belgesi”ne sahip olanlar,

ç) TC’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı anlaşmalarla oturum izninden muaf tutulanlar

d) Türkiye’de görevli diplomatik misyon temsilcileri ve aileleri

e) Uluslararası kuruluşlarda görevli çalışanlar

f) “Uluslararası koruma başvuru sahibi kimlik belgesi”ne sahip olanlar

g) “Uluslararası koruma statüsü sahibi kimlik belgesi” sahibi olanlar

ğ) “Vatansız kişi kimlik belgesi” sahibi olanlar

h) Geçerli çalışma izni olanlar

29. Yabancı kişi oturum izni başvurusunu şahsen yapmak zorunda mıdır?

Yabancı kişi bizzat yapılabileceği gibi, yasal temsilcisi aracılığıyla da yapabilir.

30. Oturum izni başvuruları nereye yapılır?

Yurtdışında Konsolosluklara yurt içinde Göç İdarelerine yapılır.

31. Oturum izni başvurusunda sunulması gereken belgeler nelerdir?

Asgari 60 gün süreli pasaport ve kalış amacını destekleyici belgeler sunulur.

32. Oturum izni başvuruları ne kadar sürede sonuçlandırılır?

Başvuru yoğunluğuna göre değişir.

33. Oturum izni başvurusu sırasında eksik belgeler varsa süreç nasıl işleyecektir?

Durum Yabancıya bildirilir ve on beş gün içinde bunları tamamlaması istenir.

34. Oturum izni belgeleri nasıl düzenlenir?

Oturum izinleri, asgari 60 gün süreli pasaport veya pasaport yerine geçen belgeler, kalış amacına bağlı olarak ve her yabancı için ayrı düzenlenir. Her birey ayrı ayrı belge olmak zorundadır.

35. Süresi dolan oturum izinlerini uzatmak mümkün müdür?

Evet. Oturum izni süresinin dolmasına 60 gün kala ve her koşulda oturum izni süresi dolmadan önce Göç İdarelerine yapılır.

36. Oturum izni uzatma başvuruları nereye yapılır?

Bulundukları İl Göç İdarelerine yapılır.

37. Oturum izni uzatma başvuruları ne zaman yapılmalıdır?

İkamet izni uzatma başvuruları, oturum izni süresinin dolmasına altmış gün kala yapılır. İkamet izin süresi dolmadan yapılmış olması şarttır.

38. Oturum izin süresi dolduğu halde uzatma başvurusu yapmayanlara ilişkin uygulama nasıl olacak?

Süresi bittiği halde oturum izni uzatma başvurusu yapmayan bununla birlikte “kabul edilebilir” bir mazereti olan yabancıların başvuruları alınırken; oturum izin süresinin bitim tarihi ile başvuru tarihi arasındaki sürenin oturum harcı, ceza tatbik edilerek alınır.

39. Türkiye içinden yapılan oturum izni talebinin reddi, iptali ya da uzatılmaması durumunda süreç nasıl işler?

Yabancıya ya da yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilen tebligatta, yabancının karara karşı itiraz haklarını etkin şekilde nasıl kullanabileceği ve bu süreçteki diğer yasal hak ve yükümlülükleri de yer alır.

40. Oturum izni belge bedeli ne kadardır?

Oturum izin belgesi bedeli 2017 yılı sonuna kadar 63 TL olarak belirlenmiştir.

41. Oturum harç bedeli ne kadardır?

Oturum harç bedeli ile ilgili ayrıntılı bilgiye ilgili web adresinden ulaşılabilir.

42. Oturum izni belgelerinin dağıtım işlemleri nasıl gerçekleştirilir?

Oturum izin belgeleri, Göç İdaresi Genel Müdürlüğünde basılır, PTT aracılığıyla yabancıların adreslerine gönderilir.

43. 11/4/2014 tarihinden önce alınmış oturum izinleri geçerli olmaya devam edecek midir?

11/4/2014’ten önce alınmış oturum izinleri, 11/4/2014’ten sonra geçerli olmaya devam edecektir.

44. 11/4/2014’ten önce yapılmış ancak sonuçlandırılmamış oturum başvurularının bu tarihten sonraki işleyişi nasıl olacaktır?

11/4/2014’ten önce yapılmış ancak 11/4/2014 tarihi itibariyle sonuçlanmamış olan oturum izni başvurularının, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun hükümlerine göre sonuçlandırılması gerektiğinden, müracaat sahibiyle temasa geçilerek başvurusunu yenilemesi talep edilmektedir.

45. Oturum izni başvurusunda bulunup, izin belgesinin çıkmasını beklemeksizin yurtdışına çıkan yabancılar için cezai uygulama söz konusu mudur?

Evet.

46. Oturum izninin verilmesine esas olan gerekçenin sona ermesinden sonra Türkiye’de kalmaya devam eden yabancılar ne yapabilir?

Bu durumdaki yabancılar mevcut oturum izniyle kalmaya devam edebilecekleri gibi Göç İdaresi’nden yeni oturum izni talebinde de bulunabilecektir. Bu yabancılara, başka bir oturum izni çeşidine geçiş başvurusunda bulunduklarını gösteren harca tabi olmayan belge/yazı verilir.

47. Oturum izni müracaat belgesi nedir?

İlk kez veya uzatım amaçlı olarak yapılan ve Göç İdaresince kabul edilen oturum izni başvurularının akabinde yabancılara müracaat ettiğine dair verilen ve harca tabi olmayan belgedir.

48. Türkiye’de vize veya vize muafiyetiyle bulunanlar oturum iznine geçiş yapabilir mi?

Evet. Bu kişiler Göç İdaresi’ne başvuru yaparak oturum izni alabilirler.

49. Oturum izni başvurularında geçerli sağlık sigortası koşulu ile ilgili hususlar nelerdir?

1) İkili sosyal güvenlik sözleşmeleri kapsamında Türkiye’de sağlık hizmetlerinden faydalanabilenler, bu durumu belgelemeleri halinde, kendilerinden özel ya da kamu sağlık sigortası yaptırmaları istenmez.

2) Türkiye’de bir yıldan az süreli oturum izni isteyen yabancılardan, kalış sürelerini kapsayan “seyahat sağlık sigortası” talep edilir.

3) Bir yıl ve daha uzun süreli oturum izni taleplerinde;

a) SGK’na genel sağlık sigorta yaptırmak için başvurduğunu belgeleyenlerin, -geçerli sağlık sigortası şartı aranmaksızın- oturum izni işlemleri tamamlanır.

b) SGK’na müracaat etmeyenlerden, ayaktan ve yatan tedavi giderleriyle ilaç ve tıbbi malzeme giderlerini karşılayan “bir yıl süreli özel sağlık sigortası” koşulu aranır.

4) Öğrenci oturum izni müracaatında bulunan yabancılar, ilk kayıt tarihinden itibaren 3 ay içinde talep etmeleri halinde genel sağlık sigortalısı kapsamına girmektedirler. Bu çerçevede sözkonusu yabancılardan geçerli sağlık sigortası koşulu aranmaz. Ancak, kayıt tarihinden sonraki 3 ay içinde müracaatta bulunmayan yabancı öğrencilerden “ayakta ve yatarak tedavileri kapsayan” yıllık özel sağlık sigortası yaptırmaları gerekir.

5) Dışişleri ve Sağlık Bakanlığı tarafından imzalanan ikili anlaşma, protokol ve ilgili mevzuat kapsamında Türkiye’de ücretsiz şekilde tedavileri yapılan yabancılar, bu durumlarını belgelemeleri halinde, kendilerinden sağlık sigortası yapmaları istenmez.

6) Kendi ülkelerinde yaptırmış oldukları sigortaları Türkiye’deki durumlarını da kapsıyorsa bu sigortalar da geçerli kabul edilir.

50. Adres kayıt sistemine kaydolma yükümlülüğü kimler için geçerlidir ve kayıt nasıl yaptırılır?

Yurtdışındaki Türk Temsilciliklerinden oturum veya çalışma izni alan yabancılar ülkeye giriş tarihinden, Türkiye içinden oturum veya çalışma izni alan yabancılar ise bu izinlerin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren yirmi iş günü içinde Nüfus Müdürlüğüne başvurarak adres kayıt sistemine kayıtlarını yaptırmak zorundadırlar.

51. Yat turizmi amacıyla Türkiye’ye gelen ve oturum izini müracaatında bulunan yabancıların adres olarak nereyi bildirmeleri gerekmektedir?

Yatta kalmak isteyen yabancılar oturum izni işlemlerinde adres olarak yatların bağlı bulunduğu liman veya marinaları gösterir. Oturum izin belgeleri de bu adreslerine gönderilir.

52. Gözaltında ve cezaevinde tutulanlar ile hakkında idari gözetim kararı bulunan yabancılara vize veya oturum ihlali nedeniyle yaptırım uygulanır mı?

Bu kişilerin buralarda geçirdikleri süreler oturum izni süresi ihlali sayılmaz, dolayısıyla idari yaptırım uygulanmaz.

53. Oturum ilinin değişmesi halinde yabancının ne işlem yapmalıdır?

İkametlerini başka bir ildeki adrese taşıyan yabancıların en geç 20 iş günü içinde başvuruda bulunarak yeni bir oturum izni almaları gerekmektedir. Bu işlemde, oturum izin türü değişmiyorsa yeni bir oturum izni belgesi düzenlenmekle birlikte, harcı ödenmiş olan süre, tekrar harca tabi tutulmaz.

54. Oturum izni bilgilerinin düzeltilmesi veya bu bilgilerde değişiklik olması halinde ne yapılır?

Ev adresi, medeni hal değişikliği, pasaportta ad veya soyad değişikliği olması durumunda yabancılar, 20 iş günü içinde bildirimde bulunmakla yükümlüdür.

55. Geçerli çalışma izni olanların ayrıca oturum izni alması gerekir mi?

Hayır. “Çalışma izni” ve “çalışma izni muafiyet teyit belgesi” oturum izni sayılır.

56. Oturum izni yerine geçen çalışma izni belgesini kim vermektedir?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından vermektedir.

57. Çalışma izni sahiplerinden oturum izni harcı alınır mı?

Çalışma izni süresi kadar oturum izni harcı alınır.

58. Çalışma izninden muaf olan yabancıların oturum izinleri nasıl belirlenir?

Çalışma izninden muaf olan yabancılardan Türkiye dış temsilciliklerinden uygun vize alarak gelen yabancılar, vize süreleri yeterliyse, 90 güne kadar oturum izni almakla yükümlü tutulmazlar. Bu sürenin sonunda durumlarını belgelemeleri durumunda kendilerine “kısa dönem oturum izni” verilir.

59. Çalışma izninin oturum izni yerine geçmesi durumu, 11 Nisan 2014 tarihinden önce çalışma izni alarak Türkiye’ye gelen yabancılar için geçerli olacak mıdır?

11 Nisan 2014 tarihinden önce çalışma izni alarak Türkiye’ye gelmiş olup da henüz oturum izni almayanlar, çalışma izni süresi kadar oturum izni harcı ödedikten sonra çalışma izinlerini kullanmaktadırlar.

60. Kesintisiz oturum izin süresi nasıl hesaplanır?

Zorunlu kamu hizmeti, sağlık ve eğitim sebepleri dışında, bir yılda toplam 6 ayı geçen veya son 5 yıl içinde toplam 1 yılı aşan Türkiye dışında kalışlar oturumda kesinti sayılır. İkamette kesintisi olanların oturum izni müracaatlarında veya başka bir oturum iznine geçişlerinde, önceki izin süreleri hesaba katılmaz.

Kesintisiz oturum izni sürelerinin hesaplanmasında, öğrenci oturum izinlerinin yarısı, diğer oturum izinlerinin ise tamamı sayılır.

61. Oturum izni türleri arasında geçiş yapmak mümkün müdür?

Mümkündür.

62. Aralarında geçiş yapılabilen oturum izinleri nelerdir?

Öğrenci oturum iznine sahip olan yabancı için, aile oturum izni alma şartlarının ortaya çıkması halinde, yabancıya aile oturum izni düzenlenebilir ve öğrenci oturum izni şartlarını taşımaya devam ettiği sürece öğrenci oturum izninin sağladığı haklardan aynen yararlandırılır.

Aile oturum izni sahibi olan yabancı için, öğrenci oturum izni alma şartlarının ortaya çıkması halinde, yabancının aile oturum izni devam ettirilir, öğrenci oturum izninin sağladığı haklardan da aynen yararlandırılır.

Çalışma iznine sahip olan yabancı için, öğrenci oturum izni alabilme şartlarının ortaya çıkması halinde, çalışma izni devam ettirilir ve bu kişi öğrenci oturum iznine geçmeden, öğrenci oturum izninin sağladığı haklardan aynen yararlandırılır.

İnsani oturum izni ve insan ticareti mağduru oturum iznine sahip olan yabancı için, öğrenci oturum izni alabilme şartlarının ortaya çıkması halinde, öğrenci oturum iznine geçmeden de yabancı, öğrenci oturum izninin sağladığı haklardan yararlandırılmaktadır.

Mültecilere, şartlı mültecilere, ikincil koruma altındakilere, insani oturum izni sahiplerine ve geçici koruma altında olanlara, uzun dönem oturum iznine geçiş hakkı verilmez.

63. Oturum izinleri arasındaki geçişlerde herhangi bir süre kısıtlaması söz konusu mudur?

Oturum izinleri arasındaki geçişlerde herhangi bir süre sınırlaması bulunmamaktadır.

64. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nda yer alan oturum izni çeşitleri nelerdir?

a) Her defasında maksimum bir yıllık süreyle verilen “Kısa Dönem Oturum İzni”

b) Her defasında maksimum iki yıllık süreyle verilen “Aile Oturum İzni”

c) Öğrenim sürelerine göre verilen “Öğrenci Oturum İzni”

ç) Süre sınırı olmaksızın verilen “Uzun Dönem Oturum İzni”

d) Her defasında maksimum fazla bir yıllık süreyle verilen “İnsani Oturum İzni”

e) Başlangıçta 30 gün süreli verilen ve toplam süresi 3 yılı geçmeyecek şekilde her defasında maksimum 6 aylık sürelerle uzatılabilen “İnsan Ticareti Mağduru Oturum İzni”

65. Kısa dönem Oturum izni kimlere verilir?

a) Bilimsel araştırma amaçlı gelenler

b) Türkiye’de gayrımenkulü olanlar

c) Ticari bağlantısı olanlar veya iş kuracak olanlar

ç) Hizmet içi eğitim programlarına iştirak edenler

d) Öğrenci değişim programları çerçevesinde eğitim amacıyla gelenler

e) Turizm amacıyla kalanlar

f) Kamu sağlığını tehdit eden hastalıklardan birini taşımamak kaydıyla tedavi görenler

g) Adli veya idari makamların kararıyla Türkiye’de oturumi gerekenler

ğ) Aile oturum izninden kısa dönem oturum iznine geçenler

h) Türkçe Dil kursuna katılanlar

ı) Kamu kurumları aracılığıyla Türkiye’de eğitim, araştırma, staj ve kurslarına katılanlar

i) Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayanlardan mezuniyet tarihinden itibaren 6 ay içinde başvuranlar

66. Kısa dönem oturum izni şartları nelerdir?

a) Kısa dönem oturum izni talebinde bulunmak ve bu talebiyle ilgili bilgi ve belgeleri ibraz etmek

b) Türkiye’ye girişlerine izin verilmeyecek yabancılardan olmamak

1) Pasaportu, pasaport yerine geçen belgesi, vizesi veya oturum ya da çalışma iznine sahip olmayanlar ile bu belgeleri veya izinleri hileli yollarla edindiği veya sahte olduğu anlaşılanlar

2) Vize, vize muafiyeti veya oturum izin süresinin bitiminden itibaren minimum az 60 gün süreli pasaport veya pasaport yerine geçen belgesi olmayanlar

3) 15inci maddenin 2. fıkrası saklı kalmak kaydıyla, vize muafiyeti kapsamında olsalar dahi, 15inci maddenin 1. fıkrasında sayılan yabancılar

c) Genel sağlık ve güvenlik açısından uygun konaklama koşullarına sahip olmak

ç) İstenilmesi hâlinde, ilgili ülkenin adli sicil kaydını gösteren belgeyi sunmak

d) Türkiye’de kalacağı adres bilgilerini sunmak

67. Bilimsel araştırma amacıyla verilecek oturum izinleri için nasıl bir yol izlenir?

Arkeolojik kazı ve yüzey araştırması yapacak yabancıların Türk Dış Temsilciliklerinden amaçlarına uygun vize almaları gerekmektedir. Bu vizelerle gelenler, vize süreleri yeterli ise, 90 güne kadar oturum izni almadan kalabilir.

90 günden daha uzun kalacak yabancılara oturum izinleri “kısa dönem oturum izni” olarak düzenlenir.

68. Ülkemizde görevli ve Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünce verilen basın kartı hamili yabancı gazetecilerin oturum işlemleri nasıl yürütülür?

Basın kartlarının ibraz edilmesi halinde kendilerine “Kısa Dönem oturum İzni” düzenlenir.

69. Aile oturum izni nedir?

Bu tür oturum iznine; - çıkma izni alarak Türk vatandaşlığından ayrılanlar, - Türkiye’de oturum izinlerinin birine sahip olan yabancılar, - mülteciler ve - ikincil koruma statüsü sahiplerinin Kanunda sayılan yakınları başvurabilir.

70. Aile oturum izninin süresi ne kadardır?

Aile oturum izni her seferinde 2 yılı aşmayacak şekilde verilir. Ancak, aile oturum izninin süresi hiçbir şekilde destekleyicinin oturum izni süresini aşamaz.

71. Aile oturum izninde kimler destekleyici olabilir?

Destekleyici; aile oturum izinlerinde, aile birliği amacıyla Türkiye’ye gelen yabancıların giderlerini üstlenen ve oturum izni talebinde bulunanlar tarafından başvuruya dayanak gösterilen, Türk vatandaşı veya Türkiye’de yasal olarak kalmakta olanlara denir.

Şunlar destekleyici olabilir:

a) TC vatandaşları

b) Mavi kart sahibi kişiler

c) Oturum izinlerinden birine sahip olanlar

ç) Uluslararası koruma başvuru sahipleri ile şartlı mülteciler hariç, Kanunda oturum izni yerine geçtiği kabul edilen kimlik belgesi olanlar

d) Mülteciler ve ikincil koruma statü sahibi olanlar

72. Aile oturum izni başvurusuna dayanak olan destekleyicide aranan şartlar nelerdir?

Destekleyicinin sahip olduğu koşullar şunlardır:

a) Toplam geliri asgari ücretten az olmamak üzere, ailedeki fert başına asgari ücretin üçte birinden az olmayan aylık gelire sahip olmak

b) Genel sağlık ve güvenlik açısından uygun konaklama koşullarına sahip olmak ve tüm aile bireylerini kapsayan sağlık sigortası yaptırmış olmak

c) Müracaat tarihi itibarıyla, 5 yıl içinde aile düzenine karşı suçlardan herhangi birinden hüküm giymemiş olduğunu adli sicil kaydıyla kanıtlamak

ç) Türkiye’de en az 1 yıldır oturum izniyle kalıyor olmak

d) Adres kayıt sisteminde kayıtlı olmak

73. Kimler aile oturum izni başvurusunda bulunabilir?

Destekleyicinin yabancı eşi, destekleyicinin veya eşinin reşit olmayan yabancı çocuğu ile 18 yaşını doldurmuş olsa bile destekleyicinin veya eşinin bakmakla sorumlu olduğu yabancı çocuğu, aile oturum izni başvurusunda bulunabilir.

74. Aile oturum izni hangi durumlarda verilmez, iptal edilir veya uzatılmaz?

a) Destekleyicide ve Türkiye’de destekleyicinin yanında kalmak üzere aile oturum izni talebinde bulunan yabancılarda aranan koşulların karşılanmaması veya ortadan kalkması

b) Aile oturum izni alma koşulları ortadan kalktıktan sonra kısa dönem oturum izni verilmemesi

c) Türkiye’de, aile oturum izni talebinde bulunan yabancılar hakkında geçerli sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı bulunması

ç) Aile oturum izninin, veriliş amacı dışında kullanıldığının tespit edilmesi

d) Son 1 yıl içinde toplamda 180 günden fazla süreyle yurt dışında kalınması

e) Evliliğin sırf oturum izni alma niyetiyle yapılması.

75. Aile oturum izninde destekleyicinin ölümü halinde, bu kişiye bağlı olarak alınan izin geçerliliğini yitirir mi?

Destekleyici öldüğü takdirde, aile oturum izni sahibi, oturum süresinin sonuna kadar Türkiye'de kalmaya devam edebilir, sürenin sonunda kısa dönem oturum izni talebinde bulunabilir.

76. Aynı aileden birden fazla kişinin tek bir oturum izni alması mümkün müdür?

Her yabancı için ayrı oturum izni düzenlenir. Refakat uygulaması söz konusu değildir.

77. Türkiye’de aile oturum izniyle kalan çocuklar öğrenci oturum izni alır mı?

Aile oturum izinleri, 18 yaşına kadar, öğrenci oturum izni almaksızın ilk ve ortaöğretim kurumlarında eğitim hakkı sağlar. 18 yaşını doldurduğu halde ilk ve ortaöğretim kurumlarından mezun olamayanlar, öğrenimlerine devam edecekler ise öğrenci oturum izni almak zorundadırlar.

78. Aile oturum izniyle Türkiye’de ikamet eden çocuklar 18 yaşını doldurduklarında Türkiye’de kalmaya devam edebilirler mi?

Evet, Türkiye’de kalmaya devam edebilir. Minimum 3 yıl aile oturum izniyle Türkiye’de kalmış olanlardan 18 yaşını tamamlayanlar, talep ettikleri takdirde, bu izinlerini kısa dönem oturum iznine dönüştürebilir veya koşullarını sağladıkları başka bir oturum izni çeşidine geçebilirler.

79. Aile oturum izniyle Türkiye’de kalan yabancının boşanması halinde Türkiye’de kalışına izin verilir mi?

Boşanma hâlinde, Türk vatandaşıyla evli yabancıya, minimum 3 yıl aile oturum izniyle kalmış olmak şartıyla kısa dönem oturum izni verilebilir.

80. Öğrenci oturum izni nedir, koşulları nelerdir?

Türkiye'de bir üniversitede öğrenim görecekler ile aile oturum izni sahibi olmadığı halde ilk ve orta derecede öğrenim görecek yabancı öğrencilere verilen oturum iznidir.

Öğrenci oturum izni almak için şartlar:

a) Yabancının Türkiye’de bir üniversitede eğitim göreceğine dair belge

b) Bakım ve giderlerin gerçek veya tüzel kişi tarafından karşılanacağına dair belge

c) İlk ve orta öğrenim görecek yabancılara, velilerinin veya yasal temsilcilerinin muvafakati

ç) Türkiye’deki ikamet bilgilerini vermek

d) Türkiye’ye girişine engel olan bir durumunun olmaması

Türkiye’de bir üniversitede ön lisans, lisans veya doktora eğitimi görecek yabancılara öğrenime başlama tarihinden itibaren öğrenim programının tamamını kapsayacak şekilde oturum izni düzenlenmektedir.

İlk ve orta öğrenim göreceklere, öğrenimine başlayacak tarihten, bir sonraki öğretim yılının başlangıcına kadar geçerli olacak şekilde oturum izni verilir.

81. Öğrenci oturum izni hangi durumlarda verilmez, iptal edilir veya uzatılmaz?

a) Öğrenci oturum izni verilmesi koşullarının karşılanmaması veya ortadan kalkması

b) Öğrenimin devam ettirilemeyeceğine dair kanıtların ortaya çıkması

c) Öğrenci oturum izninin, veriliş amacı dışında kullanıldığının belirlenmesi

ç) Yabancı hakkında geçerli sınır dışı etme kararı veya Türkiye’ye giriş yasağı olması veya Türkiye’ye girişine izin verilmeyen yabancılardan olması

82. AB eğitim ve gençlik programlarıyla gelen yabancı öğrencilerin oturum işlemleri nasıl yapılır?

AB eğitim ve gençlik programlarıyla Türkiye’ye gelen yabancılara vize türlerine bakılmaksızın oturum izni verilir. Programın kapsamına göre üniversitelerde öğrenim ya da staj göreceklere “öğrenci oturum izni”, diğerlerine “kısa dönem” oturum izni düzenlenmektedir. Bu tür projelerle gelen öğrencilerden geçimlerini ne şekilde sağladıklarına dair bilgi ve belge talep edilmez.

83. Türkiye’de öğrenci oturum izniyle kalan yabancıların anne, baba ve diğer yakınları buna dayanarak Türkiye’de kalabilir mi?

Hayır buna istinaden kalamaz. Bu kişilerin şartlarını sağladıkları farklı bir oturum izni için başvurmaları gerekir.

84. Öğrenci oturum izni sahipleri çalışma izni alabilir mi?

Türkiye’de öğrenim gören ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri, çalışma izni almak şartıyla çalışabilir. Ancak, ön lisans ve lisans öğrencileri için çalışma hakkı, ilk yıldan sonra başlar ve haftada yirmi dört saatten fazla olamaz.

85. Uzun dönem oturum izni nedir, şartları nelerdir?

Uzun dönem oturum izni, Bakanlık onayıyla Göç İdaresi tarafından süresiz olarak verilen oturum iznidir. Uzun dönem oturum izinleri harçsız olarak düzenlenir ve süresiz olarak verilir. Yabancı, oturum izin belgesi bedelini ödemekle yükümlüdür. Uzun dönem oturum iznine geçişte aşağıdaki şartlar aranır:

a) Kesintisiz en az 8 yıl oturum izniyle Türkiye’de kalmış olmak

b) Son 3 yıl içinde sosyal yardım almamış olmak

c) Kendisi ve varsa ailesini geçindiren yeterli ve düzenli gelir kaynağına sahip olmak

ç) Geçerli sağlık sigortası sahibi olmak

d) Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından tehdit oluşturmamak

86. Uzun dönem oturum izni sahiplerine tanınan hakların kapsamı nedir?

Uzun dönem oturum izni bulunan yabancılar;

a) Askerlik yapma yükümlülüğü,

b) Seçme ve seçilme,

c) Kamu görevlerine girme,

ç) Vergiden muaf olarak araç ithal etme,

ve özel kanunlardaki düzenlemeler haricinde, Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlandırılırlar.

87. Uzun dönem oturum izni hangi durumlarda iptal edilir?

Uzun dönem oturum izinleri;

a) Yabancının, kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit oluşturması,

b) Sağlık, eğitim ve ülkesindeki zorunlu kamu hizmeti dışında bir nedenle kesintisiz bir yıldan fazla süreyle Türkiye dışında bulunması,

hâllerinde iptal edilir.

88. Uzun dönem oturum izni iptal edilen yabancılar tekrar başvuru yapabilir mi?

Uzun dönem oturum izinleri sağlık, eğitim ve ülkesindeki zorunlu kamu hizmeti haricindeki bir nedenle kesintisiz olarak 1 yıldan fazla süreyle Türkiye dışında bulunulması sebebiyle iptal edilenler, resmi veya diğer nitelikli kanıtlarını idareye sunarak tekrar başvuru yapabilir.

Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit nedeniyle oturum izni iptal edilen yabancılar, uzun dönem oturum izni için yeniden başvuru yapamayacaktır.

Başvurular; yurt dışında konsolosluklara, yurt içinde ise yabancının bulunduğu ildeki valiliğe bizzat ya da idarece belirlenen başvuru usulüne göre yapılacaktır. Bu başvurular öncelikli olarak değerlendirilecek ve en geç bir ay içinde sonuçlandırılacaktır. Bu başvurularda uzun dönem oturum izni şartlarının aranmasıyla birlikte, kesintisiz sekiz yıl oturum izniyle kalma şartı yeniden aranmayacaktır.

Değerlendirme sırasında yabancının;

a) Türkiye’de yerleşmek amacıyla kalma iradesi,

b) Türkiye’de yakınlarının bulunup bulunmadığı,

c) Taşınmaz mal varlığı,

ç) Aktif iş ve çalışma ilişkileri,

d) Türkiye ile olan sosyal, ekonomik ve kültürel ilişkilerinin geçmişi, göz önünde bulundurularak her birey için ayrı yapılmaktadır.

89. Kimlere uzun dönem oturum iznine geçiş hakkı verilmez?

Mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri ile insani oturum izni sahiplerine ve geçici koruma sağlananlara, uzun dönem oturum iznine geçiş hakkı tanınmaz.

90. İnsani oturum izni ne demektir? Kimlere insani oturum izni düzenlenir?

İnsani oturum izni olağanüstü durumlarda diğer oturum izinlerinin verilmesindeki şartlar aranmadan, Bakanlığın onayı alınmak ve en fazla birer yıllık sürelerle olmak kaydıyla verilebilen oturum iznidir. Bu izin valiliklerce verilir ve uzatılır.

İnsani oturum izni şu durumlarda verilir:

a) Çocuğun yararı var ise

b) Haklarında sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı alındığı hâlde, yabancıların Türkiye’den ayrılmaları makul görülmemiş ise

c) Sınır dışı etme, kabul edilemez başvuru, başvurunun geri çekilmesi veya geri çekilmiş sayılması işlemlerine karşı yargı yoluna başvurulmuş ise

d) Başvuru sahibinin ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülkeye geri gönderilmesi işlemlerinin devamı sözkonusu ise

e) Acil nedenlerden ötürü veya ülke çıkarlarının korunması ile kamu düzeni ve kamu güvenliği açısından Türkiye’ye girişlerine ve kalmalarına izin verilmesi icabeden yabancıların, oturum izni verilmesine engel olan durumları nedeniyle diğer oturum izinlerinden birini alma imkânı bulunmadığında

f) Olağanüstü hallerde

İnsani oturum izni alan yabancılar, iznin veriliş tarihinden itibaren en geç 20 iş günü içinde adres kayıt sistemine kaydolmak zorundadır.

91. İnsani oturum izni sahipleri diğer oturum izinlerinden birine başvurabilir mi?

Uzun dönem oturum izni hariç olmak üzere koşullarını taşıdıkları diğer oturum izinlerinden birisi için başvurabilirler.

92. Türkiye’deki yabancı Büyükelçilikler/Başkonsolosluklara bağlı okullarda, kültür ve din kurumlarında görevlendirilen yabancı kişilerin çalışma izin işlemleri nasıl olur?

Türkiye’deki Büyükelçilikler/Başkonsolosluklara bağlı okullarda, kültür ve din kurumlarında görevlendirilen yabancıların çalışma izinleri, istisnai kapsamda olup, izin başvuruları TC Dışişleri Bakanlığı kanalıyla yapılmakta ve çalışmak üzere oturum izinleri İçişleri Bakanlığınca verilmektedir.

C. VATANSIZ KİŞİLER

93. Kime Vatansız Kişi (haymatlos) denir? Bunlar için nasıl kimlik belgesi düzenlenir?

Vatansız kişiler (haymatos); Türkiye’ye vatansız olarak giren ya da Türkiye’de iken vatandaşlığını kaybederek vatansız kişi durumuna düşen kişilerdir. Vatansız kişiler, kanunen ikamet edebilmek için Valiliğe bizzat başvuruda bulunmakla yükümlüdür.

İçişleri Bakanlığınca haymatlos kişi olduğu kabul edilenlere, “vatansız kişi kimlik belgesi” düzenlenir.

94. Farklı bir ülke tarafından verilen haymatlos kimlik belgesine sahip bir yabancı, Türkiye’de oturum iznine başvurabilir mi?

Başka bir devletin haymatlos kimlik belgesini taşıyan yabancılar, Türkiye’de herhangi bir niyetle kalmak için oturum izni başvurusunda bulunabilir.

D. SINIR DIŞI ETME

95. Sınır dışı etme kararını kim alır?

Her yabancı için ayrı olacak şekilde Göç İdaresince alınır.

96. Sınır dışı etme kararı kimler için alınır?

a) Bir suç nedeniyle hapis cezasına mahkum edilen yabancılardan sınır dışı edilmesine karar verilenler

b) Terörist bir örgütün yöneticisi, üyesi, destekleyicisi veya çıkar amaçlı organize suç örgütünün yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olanlar

c) Türkiye’ye giriş, vize ve oturum izinleri için yapılan işlemlerde doğru olmayan bilgi ve sahte belge kullananlar

ç) Türkiye’de bulunduğu süre içerisinde geçimini gayrı meşru yollardan sağlayanlar

d) Kamu düzeni, güvenliği ya da sağlığı açısından tehdit oluşturanlar

e) Vize veya vize muafiyeti süresinde 10 günü aşanlar veya vizesi iptal edilmiş olanlar

f) Oturum izinleri iptal edilenler

g) Oturum izni olup da, süresinin sona ermesinden itibaren, kabul edilebilir gerekçesi olmadan, süreyi 10 günden fazla ihlal edenler

ğ) Çalışma izni olmadan çalıştığı saptananlar

h) Türkiye’ye yasal giriş veya Türkiye’den yasal çıkış hükümlerini ihlal edenler

ı) Türkiye’ye giriş yasaklısı konumunda olmasına rağmen Türkiye’ye girdiği tespit edilenler

i) Uluslararası koruma müracaatı refüze edilen, uluslararası koruma dışında tutulan, müracaatı kabul edilemez olarak değerlendirilen, müracaatını geri çeken, müracaatı geri çekilmiş sayılan, uluslararası koruma statüleri biten veya iptal edilenlerden haklarında verilen son karar takiben, Kanunun diğer hükümlerine göre Türkiye’de kalma hakkı olmayanlar

j) Oturum izni uzatma başvuruları reddedilenlerden, 10 gün içinde Türkiye’den çıkış yapmayanlar

Ancak, yukarıdakilerden (e), (f), (g) ve (j) fıkraları çerçevesinde olup da Türkiye’den çıkış yapmak üzere sınır kapısına kendiliğinden gelen yabancılar için sınır dışı etme kararı alınmayabilir.

97. Uluslararası koruma statüsüne başvurusunda bulunan veya statüsünü kazanmış kişiler hakkında sınır dışı etme kararı alınabilir mi?

Bu kişiler hakkında, sadece ülke güvenliği için tehlike oluşturduklarına dair ciddi işaretler bulunduğunda veya kamu düzeni bakımında tehlike oluşturan bir suçtan kesin hüküm giymeleri halinde sınır dışı etme kararı alınabilir.

98. Sınır dışı etmek amaçlı idari gözetim kararı kimler için alınır?

Hakkında sınır dışı etme kararı alınanlardan; kaçma ve kaybolma riski olan, Türkiye’ye giriş veya çıkış kurallarını ihlal eden, sahte ya da asılsız belge kullanan, kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın Türkiye’den çıkmaları için tanınan sürede çıkmayan, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar hakkında Valilik tarafından idari gözetim kararı alınır.

99. Sınır dışı etmek amaçlı idari gözetimin süresi ne kadardır?

Geri gönderme merkezlerindeki idari gözetim süresi 6 ayı geçemez.

100. Sınır dışı etmek üzere alınan idari gözetim kararı Göç İdaresince re’sen denetlenir mi veya başvuru olmadan da sona erebilir mi?

İdari gözetimin devamında zaruret olup olmadığı, Valilik tarafından her ay değerlendirilir. Gerek görülürse, 30 günlük süre beklenilmez. İdari gözetimin devamında zaruret görülmeyen yabancılar için idari gözetim hemen sonlandırılmaktadır.

İdari gözetimi sonlandırılan yabancılara, belirli bir adreste ikamet etme, belirlenecek şekil ve sürelerde bildirimde bulunma gibi idari yükümlülükler getirilebilmektedir.

101. Sınır dışı etme kararına tabi yabancılar hangi ülkelere gönderilebilir?

Yabancılar haklarında alınan sınır dışı etme kararıyla; menşe ülkesine, transit gideceği ülkeye, Türkiye’ye gelmek üzere transit geçtiği ülkeye ya da başka bir üçüncü ülkeye gönderilebilir.

102. Sınır dışı edilecek yabancıların seyahat masraflarını kim karşılar?

Sınır dışı edilecek yabancıların seyahat masrafları kendilerince karşılanır. Bunun mümkün olmaması hâlinde, masrafların eksik kalan kısmı veya tamamı Genel Müdürlük tarafından ödenir.

103. İkamet ve Çalışma İzinlerinde göz önünde tutulması gereken önemli bilgiler nelerdir?

. Yabancılara Oturum İzni sadece Göç İdaresi, Çalışma İzni sadece Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından verilmektedir.

. Göç İdaresi’ne ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na olan tüm başvurular elektronik ortamda (online) yapılır. Islak imza gereken belgeler, ihtiyaç duyulan diğer evrakla birlikte posta yoluyla bilahare ilgili kuruma gönderilebilir.

. Oturum ve Çalışma İzni için doldurulması gereken başvuru formlarının doğru, tutarlı, hatasız ve eksiksiz doldurulması büyük önem arz eder.

. Yanlış, hatalı, tutarsız veya eksik doldurulan başvuru formları ile yapılan müracaatlar genellikle olumsuz neticelenmektedir.

. Oturum İzni için yapılan online başvurunun sonunda Göç İdaresi tarafından verilen randevuya zamanında gidilmelidir. Randevu sırasında Göç İdaresi tarafından talep edilen evrakların eksiksiz ibraz edilmesi önemlidir.

. Oturum İzni ve Çalışma İzni alabilmek amacıyla Göç İdaresi ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na doğru ve eksiksiz başvuru yapabilmek için uzmanlarımızdan destek almanızda yarar bulunmaktadır.